سِیر زمانی بهبودی سکته مغزی

روند بهبودی سکته مغزی

سکته مغزی وضعیتی اضطراری است که هر چه سریع تر تحت درمان قرار بگیرد بهتر خواهد بود. اما چه اتفاقاتی در یک روز، یک هفته و یک ماه پس از وقوع سکته مغزی رخ می دهد؟

متخصصان توانبخشی اظهار می دارند که بهبودیِ پس از سکته مغزی می تواند فرآیندی آهسته و غیرقطعی بوده و در هر یک از افراد مختلف به یک شکل رخ دهد.

اگرچه بهبودی می تواند برای هر کسی متفاوت باشد اما با خبر شدن از سِیر بهبودی سکته مغزی به شما کمک می کند تا انتظارات خود را از فردی که مبتلا به سکته مغزی شده است بدانید.

روز نخست: بهبودی اوّلیه

اگر شما دچار سکته مغزی شوید توسط بخش اورژانس بیمارستان پذیرش می شوید تا شرایط تان پایدار شده و نوع سکته مغزی تعیین گردد. اگر سکته مغزی به علّت گیر کردن لخته خون در عروق رخ دهد (سکته مغزی ایسکِمیک)، مصرف سرپایی داروهای ضدّ لخته شدن خون می تواند از بروز عوارض طولانی مدّت بیماری جلوگیری کند.

بسته به شدّت سکته مغزی ممکن است لازم باشد تا به بخش مراقبت های ویژه و یا بخش حاد ارجاع داده شوید.

در روند بهبود بیمار، شروع توانبخشی بلافاصله پس از رفع علّت سکته مغزی حیاتی ترین امر می باشد که به طور معمول از ۲۴ ساعت پس از وقوع سکته مغزی شروع می گردد.

تیم توانبخشی شامل پزشک، نورولوژیست، فیزیوتراپیست و کاردرمانگر، گفتاردرمانگر و پرستار می باشد. آن ها هر روز به ملاقات شما آمده و در مورد شرایط شما گفتگو می کنند. گاهی نیز ممکن است در طول یکی دو روزِ اول بستری، هر ساعت یک جلسه درمان داشته باشید.

اوّلین هفته های پس از وقوع سکته مغزی

پس از وقوع سکته مغزی به طور معمول پنج تا هفت روز را در بیمارستان می گذرانید. در این مدّت تیم مراقبت سکته مغزی اثرات ناشی از بیماری را بررسی و ارزیابی می کنند تا به تعیین برنامه توانبخشی بپردازند.

اثرات طولانی مدّت ناشی از سکته مغزی بسته به شدّت و منطقه آسیب، در هر فرد متفاوت بوده و احتمالاً شامل این موارد می شود:

  1. علائم شناختی: مانند اختلالات حافظه و تکلّم دشوار
  2. علائم جسمی: مانند ضعف، فلجی عضلات و دشواری در بلع
  3. علائم هیجانی: همچون افسردگی
  4. خستگی شدید و دشواری در خوابیدن

فیزیوتراپی و کاردرمانی می توانند به وسیله تمرینِ فعالیت های گوناگون مانند راه رفتن و یا شانه زدن موها با بیمار، به تعیین مناطق آسیب دیده در مغز بپردازند. گفتاردرمانی برای بیمارانی که مشکلات بلع ناشی از سکته مغزی داشته و یا لوله تنفّسی دارند بسیار حائز اهمیت است.

برای فردی که در بیمارستان بستری است تا ۶ جلسه درمانی در نظر گرفته می شود که آسیب های ناشی از سکته مغزی را ارزیابی کرده و برنامه بهبودی فرد را تنظیم می کنند.

اولویت های توانبخشی سکته مغزی

توانبخشی سکته مغزی بر فعالیت های روزانه زندگی تمرکز می کند. فعالیت های روزمره زندگی شامل اموری مانند حمام کردن یا آماده سازی غذا می شود. با این حال شما باید در مورد فعالیت هایی مانند داشتن مهارت ها یا عاداتی مرتبط با شغل که برایتان مهم هستند با تیم مراقبت گفتگو کرده تا به تعیین اهداف بهبودی تان کمک کنید. در نظر داشته باشید که اگرچه درمان امری حیاتی است، اما شما بایستی به خودتان نیز اهمیت دهید.

فارغ از تاثیرات سکته مغزی بر فعالیت های روزمره زندگی، این بیماری مشکلاتی شناختی و هیجانی را نیز برای بیماران و مراقبان آن ها ناشی می گردد. روانشناسان توانبخشی و عصب روانشناسان می توانند این چالش ها را پایش کرده و برنامه ای را برای ارتقای عملکرد شناختی و افزایش تاب آوری در مواجهه با برخی تغییر دائمیِ سبک زندگی فرد طراحی و تنظیم کنند.

ترخیص از بیمارستان پس از ابتلا به سکته مغزی

تیم مراقبت شما برنامه ترخیصی را تدارک می بینند که بستگی به سطح آسیب عملکردی تان دارد. پس از ترخیص از بیمارستان، جلسات درمان توانبخشی تان در قالب های زیر ادامه خواهید یافت:

  1. در واحد بستریِ توانبخشی یا بخش مستقل توانبخشی: اگر بتوانید سه ساعت درمان در طول روز را دریافت کرده و از فواید پایش یک پزشک بهره مند شوید.
  2. در بخش توانبخشی تحت حاد: اگر به دوره توانبخشی آهسته تری با یک تا دو ساعت درمان در روز احتیاج داشته باشید.
  3. در منزل و کلینیک توانبخشی روزانه: در صورت نیاز.

احتیاجی ندارید که سلامتِ صد درصدی خود را به دست آورده باشید تا بتوانید به منزل بازگردید، بلکه اگر بتوانید بیش ترِ فعالیت های روزانه محیط منزل را خود و یا با دریافت کمک از سوی خانواده انجام دهید می توانید در منزل تان باشید.

یک تا سه ماه پس از ابتلا به سکته مغزی

نخستین سه ماهه پس از وقوع سکته مغزی مهم ترین دوره برای بهبودی بوده و همچنین دوره ایست که در آن بیماران پیشرفت زیادی را تجربه می کنند. بیش ترِ بیماران در این دوره به انتهای برنامه توانبخشی روزانه خود رسیده و یا در جلسات درمانی بستری خود پیشرفت دارند.

هدف از توانبخشی بازگرداندنِ حداکثری عملکردهای از دست رفته و یا توسعه استراتژی هایی جبرانی برای پوششِ یک اختلال در عملکرد فرد می باشد. به عنوان یک مثال برای استراتژی های جبرانی می توان به آموختن طرز گرفتن خمیردندان به شیوه ای که بتوان با دست قوی ترِ خود درب آن را گشود اشاره کرد.

بهبودی متعاقب

بیمار ممکن است در طی سه ماه پس از وقوع سکته مغزی پدیده ای به نام «بهبودی متعاقب» را تجربه کند. در این پدیده مهارت و توانایی که به نظر می رسیده که در اثر سکته مغزی از دست رفته باشد به طور ناگهانی و در پی تلاش مغز برای یافتن مسیرهای جایگزین برای انجام یک امر برمی گردد.

دوران افت

برخی از بیماران در دوره ای یک ماهه پس از ابتلا به سکته مغزی دچار حوادثی مانند عفونت ریوی، حمله قلبی و یا سکته مغزی دوم می شوند. این چالش ها می توانند تاثیرات جسمی، ذهنی و هیجانی قابل توجهی داشته و برنامه توانبخشی را به تعویق بیاندازند. همکاری با تیم مراقبت تان برای تنظیم اهداف توانبخشی در دوران افت اهمیت بسیاری دارد.

جستجوی درمان های جدید

در حالی که فیزیوتراپی، کاردرمانی و گفتاردرمانی به عنوان توانبخشی های کلیدی برای سکته مغزی به شمار می روند، دانشمندان همواره به دنبال راهی برای تقویت و یا افزایش بهره وریِ این درمان ها می باشند. یکی از شیوه های نوین درمان، تحریک غیرتهاجمی مغز (NIBS) می باشد که از جریان های ضعیف الکتریکی برای تحریک مناطقی از مغز استفاده می کند که به انجام حرکتی خاص و یا تکلّم اختصاص یافته اند. این تحریک می تواند به تقویت تاثیر جلسات درمانی کمک شایانی کند.

سِیر زمانی بهبودی سکته مغزی 1
استفاده از جریان های ضعیف الکتریکی

شش ماه پس از وقوع سکته مغزی و بیش تر از آن

پس از گذشت شش ماه ممکن است پیشرفت های جدیدی میسّر شوند اما روند آن ها بسیار آهسته تر خواهد بود. بیش ترِ بیماران مبتلا به سکته مغزی در این دوران به نقطه پایداری می رسند که برای برخی از آن ها به معنای بهبودی کامل بوده و برای برخی دیگر همراه با آسیب های ادامه دار (اختلالات مزمن ناشی از سکته مغزی) خواهد بود. این که یک بیمار به بهبودی کامل می رسد یا خیر به عوامل گوناگونی از جمله شدّت بیماری، سرعت فراهم شدن درمان اوّلیه و نوع و میزان درمان توانبخشی بستگی دارد.

حتی اگر سرعت بهبودی کاهش یابد، هنوز هم پیگیری وضعیت بیمار به همراه تیم مراقبت که شامل افراد زیر می باشد امری بااهمیت است:

  • پزشک اوّلیه شما؛ او می تواند در مدیریت مشکلات جانبی روند بهبود سکته مغزی و پیشبرد گام هایی در راستای جلوگیری از ابتلای مجدد به سکته مغزی در آینده به شما کمک کند.
  • متخصص توانبخشی؛ او می تواند در هماهنگی جوانب بهبود شما با شما همراه شده و تا زمانی که نیاز به حمایت داشته باشید با شما ملاقات کند؛ چه برای چند سال باشد و چه تا انتهای عمر.
  • فیزیوتراپیست، کاردرمانگر و گفتاردرمانگر؛ که به بهبود عملکردهای شما تا حداکثر میزان، با تمرکز بر اهداف شخصی شما و در فعالیت های روزمره کمک می کند.
  • نورولوژیست؛ که از مکانیسم پس زمینه آسیب های مغزیِ ناشی از سکته مغزی آگاهی داشته و می تواند درمان های مختلفی را در راستای هدف قرار دادن منطقه آسیب دیده مغز پیشنهاد دهد.
  • روانشناس توانبخشی؛ که می تواند در حین یکپارچگی مجدد با جامعه و در راستای کمک به بهبودی فرد، به ارتقای عملکردهای رفتاری، شناختی و هیجانی کمک کند.
سِیر زمانی بهبودی سکته مغزی 2
توانبخشی بیماران

باید در حین ارزیابی های دوره ای، به دنبال حمایت همه جانبه از بیمار بود. اگر پزشکان بتوانند، به برنامه ریزی و حداکثرسازی توانایی افراد در ارتباط، برگشت به کار، ارتقای الگوی خواب، افزایش تون عضلات و کاهش خطر سقوط می پردازند.

تلاش هماهنگ از سوی متخصصین می تواند پیشرفت های ماه ها و سال های آتیِ بیمار را تسهیل کند. با این که ممکن است پیشرفت برای برخی بیماران سِیر کندتری داشته باشد اما همچنان امید به پیشرفت های کوچک وجود دارد. هر زمان که به کمک کم تری برای انجام امور احتیاج داشتید، این یک نقطه عطف در عملکرد مراجع خواهد بود.

متخصصین  توان هاب آماده خدمت رسانی به شما هستند. ثبت درخواست کنید

فیزیوتراپی در منزل، کاردرمانی در منزل، گفتاردرمانی در منزل

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email

بیشتر بخوانید | مقالات مرتبط

فیزیوتراپی دست در منزل
فیزیوتراپی دست در منزل

فیزیوتراپی دست در منزل به عنوان مداخله ای استفاده می شود که هدف آن بهبود تحرک و قدرت دست و