عملکرد اجرایی به چه معنایی است؟

عملکرد اجرایی به عنوان مجموعه ای از فرآیندهای شناختی بالاتر شناخته می شوند که برای کنترل شناختی رفتارهای مختلف ضروری هستند. این فرآیند ذهنی است که به ما امکان می دهد چندین کار را همزمان با موفقیت برنامه ریزی، تمرکز ، سازماندهی و تکمیل کنیم.

عملکرد اجرایی مجموعه مهارت های ذهنی است که شامل حافظه فعال، تفکر انعطاف پذیر و کنترل خود می باشد. ما از این مهارت ها هر روز برای یادگیری، کار و مدیریت زندگی روزمره استفاده می کنیم. مشکل در عملکرد اجرایی می تواند باعث ایجاد مشکل در تمرکز، دنبال کردن دستورالعمل ها و کنترل احساسات و موارد دیگر شود. تشبیه زیر عملکرد اجرایی را به طور کامل خلاصه می کند.

به کنترل کننده های ترافیک هوایی در یک فرودگاه فکر کنید. این سیستم با اطمینان ورود و خروج هواپیماهای بی شماری را در چندین باند فرودگاه کنترل می کند، که به نوبه خود مانند نحوه کار مغز ما در هنگام نیاز به فیلتر کردن حواس پرتی، اولویت بندی کارها، دستیابی به اهداف و تنظیم خودکار هنگام تحریک است.

نشانه هایی از اختلال در عملکرد اجرایی

مشکل در عملکرد اجرایی می تواند از طرق مختلف بر افراد تأثیر بگذارد. مشکلات اغلب مانند علائم بیش فعالی است. به همین دلیل است که اختلال بیش فعالی مشکلاتی در عملکرد اجرایی را به بار می آورد.

افرادی که در مهارت های عملکرد اجرایی با مشکل دست و پنجه نرم می کنند ممکن است علائم زیر را داشته باشند:

  • در شروع و یا تکمیل کارها مشکل دارند
  • در اولویت بندی کارها مشکل دارند
  • آنچه را که تازه شنیده اند یا خوانده اند فراموش می کنند
  • در دنبال کردن دستورالعمل ها یا دنباله ای از مراحل مشکل دارند
  • هنگام تغییر قوانین یا روال انجام کار، وحشت می کنند
  • در تغییر تمرکز از یک کار به کار دیگر مشکل دارند
  • در سازماندهی افکار خود مشکل دارند
  • در مدیریت وقت خود مشکل دارند
عملکرد اجرایی به چه معنایی است؟ 1

زمانی که کودک دارای مشکلات عملکرد اجرایی باشد چه مشکلات دیگری ممکن است رخ دهد؟

وقتی کودکی در عملکرد اجرایی مشکلاتی دارد، ممکن است در موارد زیر نیز دچار مشکل باشد:

  • رفتار: اعمال کودک، معمولاً در ارتباط با محیط یا آنچه از او خواسته‌ می شود.
  • خود تنظیمی: توانایی به دست آوردن، حفظ و تغییر احساسات، رفتار، توجه و سطح فعالیت مناسب برای یک کار یا موقعیت به شیوه ای قابل قبول از نظر اجتماعی.
  • مهارت های اجتماعی: با توانایی درگیر شدن در تعامل متقابل با دیگران (به صورت کلامی یا غیرکلامی)، سازش با دیگران، و توانایی تشخیص و پیروی از هنجارهای اجتماعی تعیین می شود.
  • عملکرد تحصیلی: به میزان سهولتی که دانش آموز می تواند تکالیف تحصیلی را انجام دهد ارتباط دارد.
  • توجه و تمرکز: تلاش مستمر، انجام فعالیت‌ها بدون حواس‌پرتی و توانایی حفظ آن تلاش به اندازه کافی برای انجام کار.

دلایل نیاز به درمان اختلال در عملکرد اجرایی

مداخله درمانی برای کمک به عملکرد اجرایی کودک در موارد زیر مهم است:

  • کاهش مشکلات رفتاری ناشی از استرس و اضطراب.
  • به کودکان اجازه می دهد مهارت‌های پایه‌ای را توسعه دهند که به موفقیت تحصیلی آسان‌تر منجر می شود.
  • زندگی روزمره را برای کل خانواده آسان‌تر می کند، زیرا وقتی کودک نتواند با تغییرات وفق پیدا کند، فعالیت‌های روزمره ممکن است دشوار شود (و شاید غیرممکن) و در نتیجه تأثیرات منفی بر همه اعضای خانواده دارد.
  • هرچه مشکلات عملکرد اجرایی زودتر برطرف شود، ایجاد تغییر آسان تر می شود.
  • عملکرد اجرایی یک مهارت آموختنی است که در آن برخی افراد نیاز به مدل سازی و کمک بیشتری نسبت به دیگران دارند. تنها با راهنمایی صحیح است که آنها این مهارت ها را توسعه خواهند داد.
بهبود عملکرد اجرایی
بهبود عملکرد اجرایی

اگر اختلال در عملکرد اجرایی درمان نشود چه عواقبی برای کودک خواهد داشت؟

هنگامی که کودکان در عملکرد اجرایی مشکل دارند، ممکن است در موارد زیر نیز دچار مشکل شوند:

  • ضعف در دوست یابی و عزت نفس پایین.
  • ناتوانی در کنار آمدن با تکالیف و شرایط مدرسه یا زندگی.
  • عادات ضعیف کاری و سازماندهی.
  • گم شدن مکرر وسایل شخصی
  • نتایج تحصیلی ضعیف
  • انجام ندادن به موقع کارهای مدرسه یا کارهای روزمره.
  • داشتن ایده های بزرگ از آنچه می خواهند به آن دست یابند اما نمی توانند به طور عملی به آن دست یابند.

کاردرمانی برای اختلال در عملکرد اجرایی

کاردرمانگران مهارت های عملکرد اجرایی را به هشت دسته تقسیم می کنند.

کنترل ضربه / مهار

عمل نکردن بر اساس انگیزه یا توقف رفتار نامناسب شخص در یک زمان خاص

کنترل عاطفی

تعدیل و کنترل پاسخ عاطفی فرد، متناسب با شرایط یا موقعیت استرس زا

تفکر انعطاف پذیر

به کودک اجازه می دهد تا به یک تغییر غیرمنتظره از وقایع واکنش مناسب نشان دهد

حافظه فعال

در ذهن داشتن اطلاعات برای انجام یک کار خاص و مرتبط

نظارت بر خود

مهارت ارزیابی کار خود

برنامه ریزی و تعیین توالی

پیش بینی وقایع آینده ، تعیین اهداف و توسعه مراحل مناسب پیش از موعد برای انجام فعالیت

شروع کار

به ما اجازه می دهد تا وارد عمل شده و کارها را شروع کنیم

سازمان دهی

به کودک شما اجازه می دهد تا به طور موثر و کارآمد به نتیجه مطلوب برسد.

عملکرد اجرایی به چه معنایی است؟ 2

چگونه کاردرمانگران در تمام مراحل درمان روی این مهارت ها کار می کنند؟

با توجه به نکات فوق، کودکی که با مشکلات عملکرد اجرایی روبرو است ممکن است با چالش های زیر در خانه، مدرسه و جامعه مواجه شود، که اساس جلسات کاردرمانی در منزل ما خواهد بود:

رفتار – اخلاق

معمولاً در مورد خواسته های خاص او و عوامل محیطی، روی اقدامات و کنترل تکانه های کودک تمرکز کنید.

خودتنظیمی

به کودکان توانایی شناسایی، پاسخ دادن و تغییر احساسات، رفتار و توجه به یک کار یا موقعیتی را که از نظر اجتماعی قابل قبول است، را بیاموزید.

مهارت های اجتماعی

به کودکان در کنترل توانایی تعامل متقابل با هم سن و سالان (چه کلامی و چه غیرکلامی)، یادگیری سازش با دیگران، به راحتی سازگار شدن و شناسایی و پیگیری رفتار مورد انتظار در تعاملات اجتماعی، کمک کنید.

عملکرد آکادمیک

آموزش راهکارهای کپی کردن برای اطمینان از درجه ای از سهولت در هنگام انجام کارهای آکادمیک توسط کودکان

توجه و تمرکز

یادگیری تکنیک های تنظیم برای کمک به کودکان در تلاش مستمر، انجام فعالیت ها بدون حواس پرتی و حفظ این تمرکز تا پایان کار.

اگر می خواهید مسیر عملکرد اجرایی فرزندتان را در خانه شروع کنید، در اینجا لیستی از استراتژی ها برای کمک به شما در روند کار آورده شده است:

  1. برای تحکیم مهارت ها و حافظه از کارهایی که باید انجام شود، روال هایی را تعیین کنید.
  2. با کم کردن سر و صدای محل کار آن ها و محدود کردن عوامل حواس پرتی، محیط کار را بهبود ببخشید.
  3. از تقویم ها برای پیگیری تاریخ ها و رویدادهای خاص استفاده کنید ، به عنوان مثال کارها، فعالیت ها، وظایف.
  4. یک لیست انجام کارهای مورد نیاز برای خانواده تهیه کنید
  5. برای برنامه های خاص روز، یک برنامه بصری تنظیم کنید، به عنوان مثال: روتین صبح، بعدازظهر و شب.
  6. برای پیگیری زمان از وسایل جانبی مانند تایمر و ساعت کوکی استفاده کنید.
  7. یک رویکرد چند حسی برای یادگیری و پیروی از دستورالعمل ها در نظر بگیرید که این رویکرد می تواند کتبی، تصویری یا شفاهی باشد.

برای بهبود عملکرد اجرایی چه می توان کرد؟

البته، مهم است که به خاطر داشته باشید که یک روش ثابت برای همه جوابگو نیست، ممکن است یک کودک در شروع کار مشکل داشته باشد اما حل مسأله خوبی داشته باشد، دیگری ممکن است سازماندهی اقلام مدرسه خود را یک چالش بزرگ بداند.

بهبود عملکرد اجرایی
بهبود عملکرد اجرایی

بنابراین با همراهی درمانگر و با توجه به راهنمایی های ارائه شده توسط او می توانید موارد زیر را نیز در نظر بگیرید.

  • منطق: وقتی کودک مهارت‌های جدیدی را یاد می‌گیرد، منطق پشت آن‌ها را ارائه کنید یا چیزهایی مانند برنامه‌ریزی برای کار ممکن است از نظر او اتلاف وقت به نظر برسد را برایش توضیح دهید.
  • مراحل کلی: از کودک با تعریف مراحل مربوط به انجام کارها از قبل از شروع کار حمایت کنید تا انجام کار کمتر دلهره آور و قابل دستیابی تر شود.
  • از وسایل کمکی استفاده کنید: از ابزارهایی مانند رایانه، تبلت یا ساعت های دارای زنگ هشدار استفاده کنید.
  • بصری: برنامه های بصری را تهیه کنید و آنها را چندین بار در روز مرور کنید.
  • به دو شیوه اطلاعات را ارائه دهید: دستورالعمل های کتبی (یا تصویری) و همچنین دستورالعمل های شفاهی را به کودک ارائه دهید.
  • از چک‌لیست‌ها و فهرست‌ انجام کارها استفاده کنید. برای انجام امور از چک لیست استفاده کنید. به عنوان مثال، چک لیست دانش آموز می تواند شامل موارد زیر باشد: مداد و کاغذ را بیرون بیاور. نام خود را روی کاغذ بنویس؛ تاریخ روز را روی کاغذ بنویس؛ دستورالعمل ها را بخوان.
  • از تقویم‌ برای پیگیری تکالیف طولانی‌مدت، سررسیدها، کارهای روزمره و فعالیت‌ها استفاده کنید.
  • شرایط محیط را بهبود بخشید: به کودک کمک کنید تا فضای کار خود را سازماندهی کند و شلوغی را به حداقل برساند.
  • روال هایی را برای تلاش در جهت تثبیت مهارت ها و یادآوری آنچه باید انجام شود ایجاد کنید.

برای دریافت بهترین خدمات کاردرمانی در منزل، کافی است روی لینک مربوطه کلیک کرده و درخواست تماس خود را ثبت نمایید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما ارتباط برقرار کرده و مشاوره های لازم را در اختیارتان قرار دهند.

توان هاب، سلامتی شما دغدغه ماست

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email

بیشتر بخوانید | مقالات مرتبط

اسکن کف پا
اسکن کف پا

اسکن کف پا – ارائه خدمات تخصصی توسط بهترین درمانگران ایران | توان‌هاب