چگونه از زوال عقل جلوگیری کنیم؟

چگونه از زوال عقل جلوگیری کنیم؟

زوال عقل(دمانس) اصطلاحی است که برای توصیف گروهی از علائم به کار می رود که بر حافظه، تفکر و توانایی های اجتماعی به اندازه ای تأثیر می گذارند که در زندگی روزمره فرد تداخل ایجاد می کنند. این یک بیماری خاص نیست، اما چندین بیماری می توانند باعث زوال عقل شوند.

گرچه زوال عقل به طور کلی شامل از دست دادن حافظه می شود، اما از دست دادن حافظه دلایل مختلفی دارد. از دست دادن حافظه به تنهایی به معنای ابتلا به زوال عقل نیست، اگرچه اغلب یکی از علائم اولیه این بیماری است.

بیماری آلزایمر شایع ترین علت ایجاد زوال عقل پیشرونده در افراد مسن است، اما تعدادی دلایل دیگر نیز برای دمانس وجود دارد. بسته به علت، برخی از علائم زوال عقل ممکن است برگشت پذیر باشند.

علائم زوال عقل

علائم دمانس بسته به علت متفاوت است، اما علائم و نشانه های رایج عبارتند از:

تغییرات شناختی

  • از دست دادن حافظه، که معمولاً توسط شخص دیگری مشاهده می شود
  • مشکل در برقراری ارتباط یا یافتن کلمات
  • دشواری در توانایی های بصری و مکانی مانند گم شدن هنگام رانندگی
  • مشکل در استدلال یا حل مسئله
  • مشکل در انجام کارهای پیچیده
  • مشکل در برنامه ریزی و سازماندهی
  • مشکل در هماهنگی و عملکردهای حرکتی
  • گیجی و گمراهی
علائم دمانس
علائم دمانس

تغییرات روانی

  • تغییرات شخصیت
  • افسردگی
  • اضطراب
  • رفتار نامناسب
  • پارانویا
  • پریشانی
  • توهم

چه موقع به پزشک مراجعه کنیم

اگر شما یا یکی از عزیزانتان دارای مشکلات حافظه یا سایر علائم زوال عقل هستید به پزشک مراجعه کنید. برخی از اختلالات قابل درمان می توانند علائم دمانس را ایجاد کنند، بنابراین تعیین علت مهم است.

علل بروز زوال عقل

دمانس در اثر آسیب یا از بین رفتن سلولهای عصبی و اتصالات آنها در مغز ایجاد می شود. بسته به ناحیه مغز آسیب دیده، زوال عقل می تواند به طور متفاوتی بر روی افراد تأثیر بگذارد و علائم مختلفی ایجاد کند.

انواع دمانس اغلب بر اساس اشتراکاتی که با یکدیگر دارند دسته بندی می شود، مانند پروتئین یا پروتئین های رسوب داده شده در مغز یا بخشی از مغز که تحت تأثیر قرار گرفته است. برخی از بیماری ها شبیه زوال عقل به نظر می رسند، مانند مواردی که در اثر واکنش به داروها یا کمبود ویتامین ایجاد می شوند و می توانند با درمان بهبود یابند.

زوال عقل پیشرونده

انواع دمانس که پیشرفت می کنند و قابل برگشت نیستند عبارتند از:

  • بیماری آلزایمر. این شایعترین علت زوال عقل است. اگرچه همه علل بیماری آلزایمر مشخص نیستند، اما متخصصان می دانند که درصد کمی مربوط به جهش سه ژن است که می تواند از والدین به کودک منتقل شود. در حالی که چندین ژن احتمالاً در بیماری آلزایمر نقش دارند ، یک ژن مهم که خطر را افزایش می دهد آپولیپوپروتئین E4 (APOE) است.

بیماران مبتلا به آلزایمر پلاک و پیچش هایی در مغز خود دارند. پلاک ها انبوهی از پروتئینی به نام بتا آمیلوئید هستند و گره ها، پیچ های رشته ای تشکیل شده از پروتئین تاو هستند. تصور می شود که این توده ها به سلول های عصبی سالم و فیبرهای متصل کننده آنها آسیب می رسانند.

  • زوال عقل عروقی. این نوع دمانس در اثر صدمه به عروق تأمین کننده خون مغز ایجاد می شود. مشکلات رگ های خونی می تواند باعث سکته مغزی شود یا از طریق دیگر بر مغز تأثیر بگذارد، مانند آسیب رساندن به فیبرهای ماده سفید مغز. شایعترین علائم زوال عقل عروقی شامل مشکلات در حل مسئله، کندی فکر و از دست دادن تمرکز و سازماندهی است. این علائم بیشتر از کاهش حافظه قابل توجه هستند.
  • زوال عقل جسم لوئی. اجسام لوئی توده های غیرطبیعی پروتئینی بادکنک مانند است که در مغز افراد مبتلا به زوال عقل جسم لوئی، بیماری آلزایمر و پارکینسون یافت شده است. این یکی از رایج ترین انواع زوال عقل پیشرونده است. علائم و نشانه های رایج عبارتند از بازی کردن رویاهای خود در خواب، دیدن چیزهایی که در آنجا نیست (توهمات بصری) و مشکلات تمرکز و توجه. علائم دیگر شامل حرکت ناهماهنگ یا کند، لرزش و سفتی (پارکینسونیسم) است.
  • زوال عقل پیشانی گیجگاهی. این یک گروه از بیماری ها است که با تجزیه سلول های عصبی و اتصالات آنها در لوب های پیشانی و گیجگاهی مغز دسته بندی می شود. اینها مناطقی هستند که به طور کلی با شخصیت، رفتار و زبان در ارتباط هستند. علائم شایع این اختلالات بر رفتار، شخصیت، تفکر، قضاوت و زبان و حرکت تأثیر می گذارند.
  • زوال عقل مختلط. مطالعات کالبد شکافی در مورد مغز افراد 80 سال به بالا که به زوال عقل مبتلا بودند، نشان می دهد که بسیاری از آنها دارای علل مختلفی مانند بیماری آلزایمر، زوال عقل عروقی و زوال عقل جسم لوئی هستند. مطالعات برای تعیین چگونگی تأثیر زوال عقل مختلط بر علائم و درمان ادامه دارد.

عوامل خطرساز

عوامل زیادی می توانند در بروز زوال عقل نقش دارند. برخی از عوامل مانند سن را نمی توان تغییر داد. به دیگران می توان پرداخت تا خطرابتلا را کاهش داد.

عوامل خطرسازی که قابل تغییر نیستند

  • سن. با افزایش سن، به ویژه پس از 65 سالگی، خطر افزایش می یابد. با این حال، زوال عقل یک قسمت طبیعی از پیری نیست و امکان دارد در افراد با سن کمتر نیز رخ دهد.
  • سابقه خانوادگی. داشتن سابقه خانوادگی زوال عقل باعث می شود که فرد در معرض خطر بیشتری برای ابتلا به این بیماری قرار بگیرد. با این حال، بسیاری از افراد با سابقه خانوادگی هرگز علائمی پیدا نمی کنند و بسیاری از افراد بدون سابقه خانوادگی نیز این علائم را دارند. آزمایشاتی برای تعیین اینکه آیا جهش های ژنتیکی خاصی در فرد رخ داده است یا خیر وجود دارد.
  • سندرم داون. در میانسالی، بسیاری از افراد مبتلا به سندرم داون به بیماری آلزایمر زودرس مبتلا می شوند.

عوامل خطرسازی که می توانید تغییر دهید

شاید بتوانید عوامل خطرساز زیر را کنترل کنید.

  • رژیم غذایی نامناسب و عدم انجام ورزش
  • مصرف بیش از حد الکل
  • عوامل خطر قلبی عروقی. مانند فشار خون بالا، کلسترول بالا ، تجمع چربی در دیواره شریان ها (تصلب شرایین) و چاقی
  • افسردگی. اگرچه هنوز به خوبی درک نشده است، اما افسردگی در اواخر عمر ممکن است نشان دهنده توسعه زوال عقل باشد.
  • دیابت
  • استعمال دخانیات
  • آلودگی هوا
  • ضربه مغزی
  • اختلالات خواب. افرادی که دچار آپنه خواب و سایر اختلالات خواب هستند ممکن است در معرض خطر بیشتری برای ابتلا باشند.
  • کمبود ویتامین و تغذیه. مقادیر کم ویتامین D ، ویتامین B-6 ، ویتامین B-12
چگونه از زوال عقل جلوگیری کنیم؟ 1

برای جلوگیری از ابتلا به زوال عقل چه کاری می توانیم انجام دهیم؟

هیچ راه مطمئنی برای جلوگیری از زوال عقل وجود ندارد، اما مراحلی وجود دارد که می توانند کمک کنند. تحقیقات بیشتری لازم است، اما انجام موارد زیر ممکن است مفید باشد:

  • ذهن خود را فعال نگه دارید. فعالیت های تحریک کننده ذهنی، مانند خواندن، حل معما و بازی با کلمات و آموزش حافظه ممکن است شروع دمانس را به تأخیر بیندازند و اثرات آن را کاهش دهند.
  • از نظر جسمی و اجتماعی فعال باشید.
  • سیگار کشیدن را ترک کنید.
  • ویتامین کافی دریافت کنید.
  • عوامل خطر قلبی عروقی را مدیریت کنید.
  • شرایط سلامتی خود را در نظر داشته باشید. برای درمان افسردگی یا اضطراب به پزشک مراجعه کنید.
  • رژیم غذایی سالم داشته باشید.
  • خوب و با کیفیت بخوابید.
  • مشکلات شنوایی را درمان کنید. افرادی که دچار کم شنوایی هستند بیشتر در معرض افت شناختی قرار دارند. درمان زودرس کم شنوایی، مانند استفاده از سمعک، ممکن است به کاهش خطر کمک کند.
چگونه از زوال عقل جلوگیری کنیم؟ 2

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email

بیشتر بخوانید | مقالات مرتبط

فیزیوتراپی کمر در منزل
فیزیوتراپی کمر در منزل

فیزیوتراپی کمر در منزل – ارائه خدمات تخصصی توسط بهترین درمانگران ایران | توان‌هاب

فیزیوتراپی پا در منزل
فیزیوتراپی پا در منزل

فیزیوتراپی پا در منزل – ارائه خدمات تخصصی توسط بهترین درمانگران ایران | توان‌هاب