اختلال پردازش حسی

اختلال پردازش حسی

اختلال پردازش حسی (SPD) بیماری است که بر نحوه پردازش اطلاعات حسی مغز تأثیر می گذارد. اطلاعات حسی شامل چیزهایی است که می بینید، می شنوید، بو می کنید، مزه می کنید یا لمس می کنید. SPD می تواند بر روی تمام حواس شما یا فقط بر روی یک حس تأثیر بگذارد. اختلال پردازش حسی به دو صورت می تواند روی دهد، واکنش بیش از حد به محرک ها در مقایسه با دیگر افراد و یا بالعکس واکنش کمتر به محرک ها نسبت به دیگران.

اختلال پردازش حسی وضعیتی است که در آن مغز در دریافت و پاسخگویی به اطلاعاتی که از طریق حواس وارد می شود مشکل دارد. برخی از افراد مبتلا به اختلال پردازش حسی نسبت به چیزهای موجود در محیط خود بیش از حد حساس هستند. صداهای رایج ممکن است دردناک یا طاقت فرسا باشند یا لمس یک پیراهن ممکن است این حس را به آنها القا کند که پوست شان را خراب می کند.

سایر مبتلایان به اختلال پردازش حسی ممکن است:

  • هماهنگی نداشته باشند
  • به اشیا برخورد کنند
  • نمی توانند تشخیص دهند اندام هایشان در کجای فضا هستند
  • شرکت در مکالمه یا بازی برایشان سخت باشد

احتمال وقوع اختلال پردازش حسی در کودکان بیش از بزرگسالان می باشد. اما بزرگسالان نیز می توانند علائمی داشته باشند. در بزرگسالان احتمالاً این علائم از کودکی وجود داشته است. با این حال، بزرگسالان روش هایی برای مقابله با SPD ایجاد کرده اند که به آنها امکان می دهد اختلال را از دیگران پنهان کنند.

علائم اختلال پردازش حسی

اختلال پردازش حسی(SPD) می تواند بر یک حس یا چند حس تأثیر بگذارد. کودکانی که SPD دارند ممکن است نسبت به اصوات، لباس ها و مواد غذایی واکنش بیش از حد نشان دهند. یا ممکن است نسبت به ورودی حسی واکنش کمی نشان دهند، که این امر سبب می شود به دنبال محرک های شدیدتری باشند که هیجان بیشتری به دنبال داشته باشد. به عنوان مثال پریدن از جاهای بلند یا تاب خوردن با ارتفاع بالاتر در زمین بازی.

کودکان مبتلا به اختلال پردازش حسی همیشه یکی از این واکنش ها را ندارند، یعنی می توانند ترکیبی از واکنش بیش از حد به بعضی ورودی های حسی و واکنش کمتر از حد معمول به برخی دیگر از ورودی های حسی را همزمان داشته باشند.

بسیاری از کودکان مبتلا به اختلال پردازش حسی به صورت نوزادان بداخلاق شروع می‌کنند که با بزرگ‌تر شدن مضطرب می‌شوند. این بچه ها اغلب به خوبی با تغییرات کنار نمی آیند. آنها ممکن است مکرراً عصبانی شوند یا دچار فروپاشی شوند.

بسیاری از کودکان هر از گاهی چنین علائمی دارند. اما درمانگران تشخیص اختلال پردازش حسی را زمانی در نظر می گیرند که علائم آنقدر شدید شوند که بر عملکرد طبیعی تأثیر بگذارند و زندگی روزمره را مختل کنند.

علائم کودکان بیش از حد حساس

  • فکر می کنند لباس ها خیلی باعث خارش بدن شان می شود
  • فکر می کنند که میزان نور بیش از حد است
  • فکر می کنند صداها بسیار بلند هستند
  • مقاومت در برابر خوردن غذا
  • نداشتن تعادل و دست و پا چلفتی به نظر رسیدن
  • ترس از تاب بازی
  • در برابر حرکات ناگهانی، لمس، صداهای بلند یا نورهای شدید واکنش ضعیفی نشان می دهند
  • وجود مشکلات رفتاری

بعضی اوقات این علائم به مهارت حرکتی ضعیف نیز مرتبط هستند. کودک شما ممکن است در نگه داشتن مداد یا قیچی مشکل داشته باشد. او ممکن است در بالا رفتن از پله ها مشکل داشته باشد یا تون عضله پایینی داشته باشد و یا اینکه در گفتار و زبان تأخیر داشته باشد.

در کودکان بزرگتر، این علائم ممکن است باعث کاهش اعتماد به نفس شود و این امر منجر به انزوای اجتماعی و حتی افسردگی شود.

اختلال پردازش حسی 1
شرکت نکردن در بازی های گروهی با کودکان دیگر

علائم کودکان با حساسیت کمتر از حد معمول

  • نمی توانند آرام بنشینند
  • به دنبال هیجان هستند (عاشق پرش ، ارتفاع و چرخیدن هستند)
  • می توانند بدون سرگیجه به دور خود بچرخند
  • حریم خصوصی را تشخیص نمی دهند
  • جویدن اشیا مانند لباس یا جویدن دست ها
  • به دنبال محرک های بینایی هستند مثل لوازم الکترونیکی
  • مشکل خواب
  • کثیفی صورت و بینی خود را تشخیص نمی دهند
اختلال پردازش حسی 2
مشکل خواب در کودکان با حساسیت کمتر در اختلال پردازش حسی

چه عواملی باعث اختلال پردازش حسی می شود؟

پزشکان نمی دانند چه چیزی باعث SPD می شود. آن ها در حال کشف یک پیوند ژنتیکی هستند، به این معنی که ممکن است یک مشکل ژنتیکی در خانواده وجود داشته باشد. برخی از پزشکان بر این باورند که می تواند بین اوتیسم و SPD ارتباطی وجود داشته باشد. اما توجه به این نکته مهم است که اکثر افرادی که SPD دارند اوتیسم ندارند.

همانگونه که گفته شد علت دقیق اختلال پردازش حسی شناسایی نشده است. اما مطالعه‌ای در سال 2006 روی دوقلوها نشان داد که حساسیت بیش از حد به نور و صدا ممکن است به دلیل یک جز ژنتیکی قوی باشد.

آزمایش‌های دیگر نشان داده است که کودکانی که مشکلات پردازش حسی دارند، هنگامی که همزمان در معرض نور و صدا قرار می‌گیرند، فعالیت مغزی غیرطبیعی دارند.

آزمایش‌های دیگری نیز نشان داده‌اند که کودکان مبتلا به اختلال پردازش حسی به شدت به ضربه‌های دست یا صدای بلند پاسخ می‌دهند، در حالی که سایر کودکان به سرعت به این احساسات عادت می‌کنند.

آیا می توان از اختلال پردازش حسی پیشگیری کرد یا از آن جلوگیری کرد؟

اختلال پردازش حسی قابل پیشگیری یا اجتناب نیست زیرا پزشکان نمی دانند چه چیزی باعث آن می شود.

چگونه اختلال پردازش حسی تشخیص داده می شود؟

در ابتدا والدین ممکن است تشخیص دهند که رفتار کودک شان عادی نیست. اما ممکن است بیشتر والدین دلیل آن را ندانند. از گفتگو دباره رفتار کودک خود با پزشک نترسید. وی احتمالا شما را به یک متخصص کاردرمانی ارجاع دهد. این متخصصان می توانند کودک شما را از نظر SPD ارزیابی کنند. درمانگر از کودک شما سوالاتی خواهد پرسید و رفتار او را در موقعیت های گوناگون بررسی می کند.

کاردرمانی برای اختلال پردازش حسی

مشکلات پردازش حسی در شکل­ های مختلفی ظاهر می­ شود؛ عدم تمایل به لباس پوشیدن، حساسیت به صداهای بلند یا پرهیز از برخی مواد غذایی. کشمکش­ های به وجود آمده بر اثر اختلال پردازش حسی می ­تواند توانایی کودک شما را برای شرکت در فعالیت ­های روزمره و انجام موفقیت ­آمیز آن­ها تحت تأثیر قرار دهد. هنگامی که مشکلات پردازش حسی بر زندگی روزمره کودک تأثیر می­ گذارند، کاردرمانگرها می ­توانند با اعمال برنامه ­هایی در جهت نظم دادن به کودک و مدیریت نیازهای حسی کودک به وی کمک کنند.

برای دریافت بهترین خدمات کاردرمانی در منزل توسط متخصصان مجرب و دارای تأییدیه از سازمان نظام پزشکی کشور، تنها کافی است که بر روی لینک کاردرمانی در منزل کلیک کرده و درخواست تماس خود را ثبت کنید تا کارشناسان ما در اسرع وقت با شما ارتباط برقرار کنند.

کاردرمانی برای اختلال پردازش حسی
کاردرمانی برای اختلال پردازش حسی

وقتی برای اولین بار جلسه کاردرمانی برای اختلال پردازش حسی کودک برگزار می شود، پروسه ­ای شبیه به این رخ می­دهد که:

جلسه اولیه

ابتدا با کاردرمانگر جلسه اولیه­ ای خواهید داشت. درمانگر سوالات زیادی را برای فهم بهتر نیازهای کودک مبتلا به اختلال پردازش حسی و تأثیر آن بر عملکرد روزانه ­اش مطرح خواهد کرد. همچنین احتمالا از شما خواهند خواست که یک ارزیابی حسی را پر کنید تا مشخصات حسی کودک را دریابند. ارزیابی حسی به درک بهتر نحوه پاسخ کودک به حالات مختلف حسی کمک خواهد کرد.

تعیین هدف

سپس شما باید با درمانگر جلساتی در مورد تعیین اهداف داشته باشید. تعیین هدف یک گام ضروری در پروسه می ­باشد زیرا که مسیر درمان را مشخص کرده و این اطمینان را به شما می­ دهد که در مسیر درستی که خروجی آن به نفع کودک می­ باشد گام بر می ­دارید.

بنای یک ارتباط

سپس کاردرمانگر شما با فرزندتان ملاقات می­ کند تا رفتارهای حسی او را مشاهده و با او رابطه­ ای بر پایه اعتماد برقرار کند. گاهی اوقات درمان می تواند مشکل باشد بنابراین این رابطه به فرزندتان کمک می­ کند تا در این فضا احساس امنیت بکند.

شروع جلسات درمان

در جلسات درمان، کاردرمانگر شما فعالیت­ های مخصوصی را جهت کمک به کودک و مدیریت نیازهای حسی­ اش انتخاب می ­کند. جلسات معمولا با یک رویکرد چند حسی برگزار می شود که در آن با هدف حفظ نظم و مدیریت احساس خود، کودک فعالیت­ های مختلف حسی را انجام می­دهد.

این نکته مهم را در خاطر داشته باشید که این بخش از پروسه زمان­ بر می­ باشد. احتمالا فرزند شما مدت زیادی با این مشکلات روبه ­رو بوده است و مدیریت این مشکلات نیازمند زمان است. این بخش از پروسه می­ تواند شامل قسمت­ های حل مشکل باشد تا تعیین گردد که کدام کارها برای کودک شما بهتر است. بنابراین ضروری است که با کاردرمانگر ارتباط حفظ گردد و تغییرات رخ داده شده در منزل و مدرسه به وی گزارش شود. این مشارکت فعال در طولانی مدت بیشترین موفقیت را در پی خواهد داشت.

تمرین در خانه

احتمالا برخی راهکار به شما داده می­ شود که در خانه آن­ ها را اعمال کنید. اجرای راهکارها در خانه بخش حیاتی دیگری در این پروسه می ­باشد که با ادامه آن­ها نتایج بهتری برای فرزندتان به بار می ­آید. این راهکارها می ­تواند شامل برخی فعالیت های حسی برای حفظ نظم و همچنین راهکارهای مدیریت عاطفی برای کودک شما در مدیریت زندگی روزمزه خود در هنگام خستگی باشد.

روند درمان بستگی به نیازهای فردی کودک دارد. اما به طور کلی، شامل کمک به کودکان در انجام بهتر فعالیت‌هایی است که معمولاً در آنها خوب نیستند و کمک به آنها برای عادت کردن به چیزهایی است که نمی‌توانند تحمل کنند.

درمان مشکلات پردازش حسی، یکپارچه سازی حسی نامیده می شود. هدف از یکپارچگی حسی این است که کودک را به شیوه ای سرگرم کننده و مفرح به چالش بکشد تا آنها یاد بگیرند که به طور مناسب پاسخ دهند و عملکرد عادی تری داشته باشند.

زندگی با SPD می تواند سخت باشد. والدین کودکان مبتلا به SPD ممکن است احساس تنهایی کنند. آنها ممکن است از بیرون بردن فرزندشان به مکان های عمومی اجتناب کنند تا از اضافه بار حسی جلوگیری کنند. والدین همچنین ممکن است احساس کنند که باید برای رفتار فرزندشان عذر و بهانه بیاورند.

روبه ­روشدن با اختلال پردازش حسی می­ تواند هم برای شما و هم برای کودک بسیار طاقت­ فرسا باشد. ممکن است روند درمان را چندین بار چالش برانگیز تلقی کنید؛ اما برعکس، هنگامی که شما به سمت تعامل مثبت و مشارکت حرکت می­ کنید نتایج خوشحال کننده ­ای به دست خواهند آمد.

بزرگسالانی که مبتلا به SPD هستند نیز ممکن است احساس انزوا کنند. اضافه بار حسی می تواند مانع از خروج آنها از خانه شود. این می تواند رفتن به فروشگاه یا حتی سر کار را دشوار کند. بزرگسالانی که با SPD دست و پنجه نرم می کنند باید به یک کاردرمانگر مراجعه کنند. کاردرمانگر می تواند به آنها کمک کند تا واکنش های جدیدی نسبت به محرک ها بیاموزند. این امر می تواند منجر به تغییر در نحوه برخورد آنها با موقعیت های خاص شود که در نتیجه آن می تواند منجر به بهبود سبک زندگی شود.

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email

بیشتر بخوانید | مقالات مرتبط

اسکن کف پا
اسکن کف پا

اسکن کف پا – ارائه خدمات تخصصی توسط بهترین درمانگران ایران | توان‌هاب