آیا تمرینات کاردرمانی برای کمک به ایستادن کودک موثر است؟

کاردرمانی برای ایستادن کودک

ایستادن کودک یکی از مهم‌ترین نشانه‌های رشد و یکی از لذت‌بخش‌ترین اتفاقاتی است که والدین را به وجد می‌آورد. معمولا انتظار می‌رود بچه‌ها در پایان ۹ ماهگی بایستند و اگر کسب این مهارت به تعویق بیافتد، می‌توان با کاردرمانی برای ایستادن کودک با آن مقابله کرد. البته اگر کاردرمانی توسط یک تیم باتجربه و درمانگری متخصص در این زمینه انجام گیرد. همراه ما باشید تا اطلاعات بیشتری در این باره در اختیارتان بگذاریم و چند تمرین عالی برای کمک به ایستادن کودک به شما معرفی کنیم.

سیستم هایی که با هم کار می کنند تا ایستادن کودک اتفاق بیفتد

بخش های مختلفی از بدن برای انجام این حرکت درگیر می شوند که هر کدام وظیفه خاص خود را دارند.

  • بینایی: استفاده از چشم برای تثبیت بدن در حالت ایستاده (بینایی 10٪ از سیستم حسی مورد نیاز برای تعادل را تشکیل می دهد).
  • حس عمقی: این حس اطلاعاتی از رباط ها، عضلات و مفاصل بدن کودک جمع می کند و توسط مغز برای تنظیم بدن به حالت ایستاده استفاده می شود.( این حس 70% از سیستم حسی مورد نیاز برای تعادل را تشکیل می دهد).
  • سیستم وستیبولار: سیستم مورد نیاز برای حالت بدن و تعادل در گوش قرار دارد. (20% از سیستم حسی مورد نیاز برای تعادل را تشکیل می دهد)

هر سه سیستم باید با هم کار کنند تا کودک بتواند به راحتی و به طور خودکار حالت ایستاده را حفظ کند.

کاردرمانی برای ایستادن کودک

برنامه کاردرمانی برای ایستادن کودک

برخی از کودکان به دلایلی که در بخش‌های بعدی مفصل در مورد آنها صحبت می‌کنیم، در مهارت‌های حرکتی ظریف مثل ایستادن با مشکل جدی مواجه هستند. برای این کودکان، کاردرمانی موثرترین شکل درمان است که می‌توان از سنین پایین در برنامه‌های آموزشی آنها گنجانید. برنامه کاردرمانی برای کودکان معمولا بر بازی و فعالیت‌های تحصیلی متمرکز است؛ به‌گونه‌ای که دقیقا پاسخگوی نیاز و ضعف کودک باشد و او را به نقاط عطف رشد و مهارت‌های مورد نیاز برساند.

در مورد ایستادن، کاردرمانگر متخصص می‌تواند از رویکردهای مختلف بهره گیرد تا پردازش هرچه بهتر اطلاعات دریافتی را به کودک بیاموزد و مهارت گروه‌های عضلانی او را تقویت کند. در نتیجه، عضلات درگیر در ایستادن عملکرد هماهنگ‌تر دارند و به ایستادن راحت‌تر منجر می‌شوند.

چرا بعضی از کودکان دیر می‌ایستند؟

قبل از آنکه وارد بحث تمرینات کاردرمانی برای ایستادن کودک شویم، بیایید دلایل تاخیر در ایستادن را بررسی کنیم. چراکه بهترین تمرینات باید متناسب با علت تاخیر در ایستادن کودک انتخاب شوند.

کوتاهی عضلات پا

محدودیت حرکتی می‌تواند ناشی از کوتاهی عضلانی باشد. در چنین شرایطی کودک حتی برای فعالیت‌های روزمره استقلال عمل ندارد؛ چراکه با وجود رشد استخوان‌ها در مراحل رشد، عضلات به شکل درست و اصولی تحت کشش قرار نمی‌گیرند. چنانچه این کودکان هر روز تمرینات کشش عضلانی نداشته باشند، ابتلا به دفورمیتی و کانترکچر مفاصل و عضلات دور از ذهن نیست.

کودکان دارای ضعف عضلات پا

خیلی وقت‌ها ناتوانی کودک در ایستادن ناشی از ضعف عضلات پا است. برای آنکه این عضلات برای ایستادن تقویت شوند، تحرک روزانه در محیط خانه و انجام تمرینات کاردرمانی فوق‌العاده موثر است.

کودکان با اختلال پردازش حسی

مغز کودکان مبتلا به اختلال پردازش حسی نمی‌تواند داده‌های مربوط به حس لامسه یا وضعیت و حرکت بدن را تفسیر کند؛ در نتیجه کودکی که از اندام خود ناآگاه است و یا اطلاعات مبهم دارد قادر به ایستادن نیست.

کودکان با تون عضلانی غیر طبیعی

پایین بودن تن عضلانی و کاردرمانی برای ایستادن کودک

گاهی اوقات افزایش تون عضله یا همان اسپاسم در ناحیه پاهای کودک، سبب می‌شود تا کودک حین انجام فعالیت‌های مختلف یک مقاومت غیرارادی داشته باشد. از سوی دیگر پایین بودن تون عضلانی سبب می‌شود تا عضلات و مفاصل درگیر در ایستادن، کاملا شل و ضعیف باشند.

کودکان با بازتاب یا رفلکس شدید

همه ما در پاسخ به محرک‌هایی مثل لمس، فشار یا حرکات مفصلی بازتاب یا رفلکس‌های غیر ارادی داریم. اگر این بازتاب‌ها را تنها در سال‌های اولیه زندگی کودک دلبندتان می‌بینید و به مرور ناپدید می‌شوند، باید به فکر راه چاره باشید. چراکه نبود این بازتاب‌ها به مرور موجب سفتی عضلات شده و انجام حرکات ارادی را نیز برای کودک مشکل می‌سازد.

تمرینات کاردرمانی برای ایستادن کودک

در کاردرمانی برای ایستادن کودک، تمریناتی به کودک آموزش داده می‌شود که غالبا بر تقویت عضلات، بهبود تعادل و حل اختلالات حرکتی تمرکز دارند. در ادامه به برخی از این تمرینات که می‌توان در منزل هم اجرا کرد، اشاره می‌کنیم.

بازی با توپ یا اسباب بازی‌های دیگر

در درمان مبتنی بر بازی، کاردرمانگر به فراوانی از توپ و دیگر انواع اسباب‌ بازی‌ها استفاده می‌کند تا کودک را به ایستادن تشویق کند. ممکن است کودک را روی توپ بنشاند یا به او کمک کند روی توپ بالا و پایین بپرد، یا آن را از جلو به عقب و از پهلو به پهلو بچرخاند. هدف از این بازی‌ها تمرین و تقویت عضلات مرکزی بدن کودک است. حتی ممکن است از کودک بخواهد در حالت‌های مختلف مثلا دراز کشیده به پشت، شکم یا پهلو به اسباب‌بازی در موقعیت خاصی دست بزند.

تقلید راه رفتن حیوانات

یکی از جالب‌ترین و البته موثرترین تکنیک‌های کاردرمانی برای ایستادن کودک این است: درمانگر از کودک می‌خواهد حرکات حیوانات مختلف را تقلید کند. مثلا مثل خرچنگ روی دست و پا و زانو خم شود و شکمش به‌سمت سقف خانه باشد، یا مثل خرس روی دست و پاها حرکت کند یا اینکه مثل مار کرال شکم برود. در این تمرینات کودک به ناچار در موقعیت‌های مختلف قرار می‌گیرد و از عضلات مختلف بدن خود استفاده می‌کند.

خزیدن روی سطوح و نواحی مختلف

در این تمرین کاردرمانی برای ایستادن کودک، کاردرمانگر از کودک می‌خواهد که روی سطوح مختلف مثل فرش، چمن، بالش یا نواحی مختلف بخزد و سینه‌خیز حرکت کند. این تمرین عضلات کودک را برای ایستادن قوی‌تر می‌سازد.

باز کردن زانوها در حالت نشسته

در این تمرین مفید و موثر، کاردرمانگر کودک را روی سطحی مثل نیمکت می‌نشاند و وزنه‌ای به ساق پای او می‌بندد. سپس از کودک می‌خواهد که پای خود را صاف کرده و زانویش را جلو بیاورد.

باز و بسته کردن پاها

این یک تمرین ورزشی است که شاید خودتان هم امتحانش کرده باشید. کودک دلبندتان را به پشت بخوابانید و از او بخواهید پاهایش را ضمن آنکه از زمین جدا می‌کند، باز و بسته کند. این تمرین را می‌توانید در حالت درازکشیده به پهلو هم انجام دهید.

فشردن توپ بین پاها

زمانی که کودک روی زمین به پشت دراز کشیده، توپی را بین پاهایش بگذارید و از او بخواهید با دو پایش به توپ فشار وارد کند. این تمرین را در همین حالت، با کف پا روی زمین هم می‌توانید امتحان کنید. این کار عضلات پای کودک را برای ایستادن تقویت می‌کند.

ایستادن به شکل‌های مختلف

بسته به وضعیت کودک و توانمندی او برای ایستادن، به شکل‌های مختلف و با تکیه بر دیوار، با حمایت زانوها یا به شکل مستقل بخواهید روی زمین یا روی بلندی بایستد.

کاردرمانی برای ایستادن کودک به روش های مختلف
  • برای ایستادن با تکیه بر دیوار کودک را چند دقیقه به دیوار تکیه دهید و پاهایش را به اندازه عرض لگن باز کنید.
  • برای ایستادن با حمایت زانوها ابتدا کودک را در وضعیت ایستاده قرار دهید، سپس با نگه داشتن دو زانوی کودک، جلوی خم کردن زانو را بگیرید.
  • برای تمرین ایستادن مستقل روی زمین ابتدا کودک را در وضعیت ایستاده روی زمین قرار دهید و از او بخواهید دست‌هایش را به سمت بیرون باز کند تا حفظ تعادل برایش ساده‌تر باشد. حتی می‌تواند چشم‌هایش را ببندد.
  • برای تمرین ایستادن روی بلندی، کودک را روی ارتفاع قرار داده و کمک کنید با باز کردن دست‌ها، تعادل خود را حفظ کند.
  • برای تمرین ایستادن یک پایی روی ارتفاع ابتدا کودک را جلوی یک پله در وضعیت ایستاده قرار دهید و از او بخواهید یک پایش را روی پله بگذارد و سپس بردارد و پایین بیاید.

توصیه‌هایی به والدین

جدای از تمرینات کاردرمانی برای ایستادن کودک، در این بخش توصیه‌هایی برای شما والدین عزیز داریم که رعایت آنها در جریان کاردرمانی، دستیابی به نتیجه مطلوب را ساده‌تر می‌سازد.

همیشه و همه‌جا کودک را به ایستادن تشویق کنید.

هر زمان می‌بینید کودک تلاش می‌کند خود را به سمت بالا بکشد و بایستد، سعی کنید اسباب بازی‌ها را در معرض دیدش قرار دهید و به این ترتیب او را به ایستادن تشویق کنید. این محرک‌ها انگیزه کودک برای تلاش را بیشتر می‌کنند.

حمایتگری درست را یاد بگیرید.

اگر می‌خواهید تکیه‌گاهی برای فرزندتان ایجاد کنید و برای ایستادن به او کمک کرده باشید، به‌جای آنکه پاهای کودک را نگه دارید و کودک را ناخودآگاه به سمت جلو خم کنید، حمایت خود را روی ناحیه بدن متمرکز کنید تا کودک محکم سر جای خود بایستد.

کودک را پابرهنه روی زمین وادار به ایستادن کنید.

تمرینات کاردرمانی کودکان با پای برهنه

کودکان برای آنکه تعادل خود را بهتر حفظ کنند، نیاز دارند با پای خود زمین را لمس کنند. تا جایی که ممکن است تمرینات کاردرمانی برای ایستادن کودک را با پای برهنه انجام دهید تا کودک تعادل ایستادن خود را تنظیم کند. کودک با کفش نمی‌تواند استفاده مناسب و درست از مفاصل، ماهیچه و حالت بدنی روی سطوح مختلف را بشناسد.

کمک کنید چمباتمه بزند.

کودکانی که در ایستادن ضعف دارند، چمباتمه زدن را باید تمرین کنند. این حرکت یک پشتیبان عالی برای ایستادن روی پاها است. با برداشتن اسباب‌بازی‌ها و تغییر مکان آنها، کودک را تشویق کنید خم شود، اسباب بازی را بردارد و بایستد. این کار به تقویت عضلات مفصل ران و پا‌های کودک نیز کمک می‌کند.

صندلی‌های متحرک را از کودک دور کنید.

ابزارهایی که ایستادن و جابه‌جایی را برای کودک راحت می‌کنند از او دور کنید. به جای این وسایل دور او را با لوازم محکم و غیرمتحرک پر کنید تا برای رسیدن به نقطه‌ای که می‌خواهد چاره‌ای جز تلاش برای ایستادن نداشته باشد!

بگذارید کودکان دیگر را ببیند.

این خاصیت ذهن کودکان است که از تماشای فعالیت‌های دیگران یاد می‌گیرد. بنابراین اگر کودکی هم سن و سال او در خانواده هست که در حال تلاش برای ایستادن است، حتما کودکتان را در معرض او قرار دهید تا ببیند و تقلید کند.

به وضوح کودک را تشویق کنید و برایش کف بزنید.

کف زدن و خوشحالی شما به نشانه تشویق، انگیزه کودک را برای ایستادن بیشتر و تلاش او را جدی‌تر می‌کند. حتی ممکن است ذوق بیشتری برای ایستادن نشان دهد و در واقعیت تلاش‌هایش نتیجه مطلوب‌تری داشته باشد!

کلام آخر

کاردرمانی برای ایستادن کودک طی یک دوره درمانی و با هدف کمک به توسعه این مهارت رشدی انجام می‌گیرد. هدف افزایش قدرت عضلانی، تعادل و حفظ حالت بدن کودک در برابر نیروی جاذبه است تا کودک بتواند به راحتی حالت ایستاده خود را حفظ نماید. توانایی ایستادن برای آنکه کودک بعدها بتواند وزن خود را از یک پا به پای دیگر منتقل کرده و اصطلاحا راه بیافتد نیز لازم و ضروری است.

در صورتی که کودک شما با مشکل تاخیر در ایستادن مواجه است می توانید با کاردرمانگران حاذق سایت توان هاب ارتباط برقرار نمایید. خدمات کاردرمانی در منزل توسط درمانگران به بهترین شکل ارائه می شود.

پیشنهاد می شود مقاله کاردرمانی کودکان در وب سایت توان هاب را نیز مطالعه بفرمایید.

به اشتراک بگذارید

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on telegram
Share on whatsapp
Share on email

بیشتر بخوانید | مقالات مرتبط

دیدگاهتان را بنویسید